สัญญาเล่นแชร์ ตัวอย่าง + กติกาวงที่ควรเขียนให้ครบ

สรุปสั้นๆ

สัญญาเล่นแชร์ที่ดีต้องเขียนให้ครบ 7 เรื่องหลัก คือ จำนวนคน เงินต่องวด วันส่ง วิธีเปีย ดอกหัก-ดอกตาม ค่าปรับจ่ายช้า และสิ่งที่จะเกิดเมื่อมีคนเบี้ยว ยิ่งเขียนชัดยิ่งมีดราม่าน้อย ด้านล่างมีตัวอย่างโครงสัญญาพร้อมปรับใช้ และวิธีทำให้ทุกข้อตกลงมีหลักฐานแก้ย้อนหลังไม่ได้แทนกระดาษเซ็นที่หาย

ทำไมวงแชร์ต้องมีสัญญา/กติกาเป็นลายลักษณ์อักษร

วงแชร์ส่วนใหญ่เริ่มจากความไว้ใจ "พูดปากเปล่า" กันในไลน์กลุ่ม พอวงเดินไปสัก 3-4 งวด คนเริ่มลืมว่าตกลงอะไรไว้ ดอกหักกี่บาท จ่ายช้าปรับเท่าไหร่ ใครเปียไปแล้วบ้าง พอจำไม่ตรงกันก็กลายเป็นปากเสียง

กติกาวงแชร์ที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรช่วยตัด "ความจำไม่ตรงกัน" ออกไป ทุกคนเปิดดูได้ว่าตกลงอะไร ไม่ต้องเถียงว่า "พี่บอกแบบนี้" หรือ "หนูจำว่าอีกแบบ" ของแบบนี้ไม่ใช่เรื่องไม่ไว้ใจกัน แต่เป็นการป้องกันความเข้าใจผิดตั้งแต่ต้น

ข้อตกลงเล่นแชร์ที่ชัดเจน = ลดดราม่า + ทำให้ทุกคนเล่นได้สบายใจขึ้น

สำหรับท้าว (นายวง) การมีสัญญาวงแชร์ยังช่วยเรื่องความน่าเชื่อถือด้วย ลูกแชร์ที่เห็นว่าท้าวเขียนกติกาชัดเจนตั้งแต่แรก จะวางใจมากกว่าวงที่ "ตามน้ำ" ไปเรื่อยๆ อ่านเพิ่มได้ที่ เครดิตท้าวแชร์คืออะไร และวิธีดูว่าท้าวน่าเชื่อถือไหม

หัวข้อที่สัญญาเล่นแชร์ต้องมี

ตัวอย่างสัญญาแชร์ที่ครบจริง ไม่ต้องยาวเป็นหน้ากระดาษ แต่ต้องตอบให้ได้ทุกข้อด้านล่าง ถ้าข้อไหนตอบไม่ได้ แปลว่ายังตกลงกันไม่จบ

ระบุวิธีเปียให้ชัด

ถ้าวงเปียแบบประมูล (บิด) ต้องเขียนว่าใครให้ดอกสูงได้เปียก่อน บิดตอนไหน บิดที่ไหน (ในกลุ่มไลน์/ในแอป) และถ้าดอกเท่ากันตัดสินยังไง เรื่องนี้สำคัญเพราะคนที่เปียก่อน-หลังได้เงินไม่เท่ากัน อ่านความต่างได้ที่ เปียก่อน vs เปียหลัง อันไหนคุ้มกว่า

ระบุดอกให้เคลียร์

วงไทยมีทั้ง "ดอกหัก" (หักดอกจากยอดที่มือเปียได้) และ "ดอกตาม" (จ่ายดอกตามทีหลัง) สองแบบนี้ลูกแชร์ได้เงินไม่เท่ากัน ต้องเขียนให้ชัดว่าวงนี้ใช้แบบไหน ถ้าไม่แน่ใจความต่าง อ่านที่ ดอกหัก ดอกตาม ต่างกันยังไง

ตัวอย่างสัญญาเล่นแชร์ (โครงพร้อมปรับใช้)

ด้านล่างเป็นโครงสัญญาวงแชร์แบบเรียบง่าย ก๊อปไปปรับตัวเลขให้ตรงกับวงตัวเองได้เลย เขียนภาษาคนเล่นแชร์จริง ไม่ต้องเป็นภาษากฎหมาย

ข้อตกลงวงแชร์ "................."

1. นายวง (ท้าว): ...........................  เบอร์ติดต่อ ...............
2. จำนวนมือ: ......... มือ   ส่งงวดละ: ......... บาท
3. ความถี่: รายเดือน / รายปักษ์   ส่งทุกวันที่ ......... ของเดือน
4. ช่องทางส่งเงิน: โอนเข้าบัญชี ........./ ชื่อบัญชี .........
5. วิธีเปีย: ประมูล (ดอกสูงได้ก่อน) / จับสลาก
   - บิดที่: (กลุ่มไลน์ / ในแอป)  เวลาปิดบิด: .........
   - ดอกเท่ากันตัดสินโดย: .........
6. ประเภทดอก: ดอกหัก / ดอกตาม   เพดานดอกต่องวด: ......... บาท
7. ค่าปรับจ่ายช้า: เกิน ......... วัน ปรับวันละ ......... บาท
8. กรณีเบี้ยว/หนี: .........................................
9. มือเป็น/มือตาย: (มือเป็น = ยังไม่เปีย / มือตาย = เปียแล้ว)
10. วันเริ่มวง: .........   วันจบวง: .........

ทุกคนในวงรับทราบและตกลงตามข้อตกลงนี้
ลงวันที่ ......................

โครงนี้ครอบคลุม "ใคร เท่าไหร่ เมื่อไหร่ ยังไง และถ้าเบี้ยวแล้วไง" ซึ่งเป็นแกนของสัญญาท้าวแชร์ ลูกแชร์ที่ดี ส่วนเรื่อง "มือเป็น-มือตาย" ถ้าใครยังงงศัพท์ มีอธิบายที่ รวมศัพท์วงแชร์ที่ต้องรู้

หมายเหตุ: ตัวอย่างนี้เป็นโครงทั่วไปเพื่อให้ปรับใช้ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี ถ้าวงเงินใหญ่หรือมีเงื่อนไขซับซ้อน ควรปรึกษาผู้รู้ด้านกฎหมายเพิ่ม

ค่าปรับจ่ายช้า/เบี้ยว ควรเขียนยังไง

ส่วนที่คนลืมเขียนบ่อยที่สุดคือ "จ่ายช้าแล้วไง" พอไม่เขียนไว้ พอมีคนช้าจริงก็ทะเลาะกันว่าควรปรับไหม ปรับเท่าไหร่ ทางที่ดีคือเขียนให้ชัดตั้งแต่ต้นวง

หลักการเขียนค่าปรับที่ใช้ได้จริง:

• กำหนดเส้นตาย เช่น ส่งภายในวันที่ 5 ถ้าเลยถือว่าช้า
• มีช่วงผ่อนผัน เช่น ช้าได้ไม่เกิน 3 วันไม่ปรับ (กันเรื่องโอนติดวันหยุด)
• ระบุอัตราชัด เช่น เกิน 3 วันปรับวันละ 50 บาท ไม่ใช่ "แล้วแต่ท้าว"
• บอกว่าเงินค่าปรับไปไหน เข้ากองกลาง/คืนคนที่รอ ฯลฯ
• ระบุว่าช้าเกินกี่งวดถือว่าเบี้ยว เช่น ค้าง 2 งวดติดถือว่าผิดนัด

เรื่องค่าปรับจ่ายช้า การคิดเบี้ยปรับ และวิธีตามเงินอย่างละเอียด เราแยกเขียนไว้เต็มๆ ที่ เบี้ยวแชร์/จ่ายช้า ทำยังไง ค่าปรับและการตามเงิน — ในสัญญาแค่ระบุตัวเลขให้ครบก็พอ

ทำให้สัญญา + ทุกงวดมีหลักฐานแก้ย้อนหลังไม่ได้

ปัญหาคลาสสิกของกระดาษเซ็น คือ "หาย" กับ "แก้ทีหลัง" กระดาษเซ็นเสร็จเก็บในลิ้นชัก พอจะใช้จริงตอนมีเรื่องก็หาไม่เจอ หรือมีคนอ้างว่าตัวเลขในกระดาษถูกแก้

ทางที่ทันสมัยกว่าคือทำให้ทั้งกติกาวงและทุกงวดถูก บันทึกสิ่งที่ผู้ใช้แจ้งว่าเกิดขึ้น ไว้เป็นลำดับเวลา และล็อกไม่ให้แก้ย้อนหลัง บน Peershare ทุก event (ตั้งวง ใครส่งเงิน ใครเปีย ดอกเท่าไหร่ ใครจ่ายช้า) จะถูกร้อยเป็นสายโซ่ด้วย SHA-256 hash chain พร้อมลายเซ็นดิจิทัล — แก้ย้อนหลังไม่ได้ เพราะแก้ปุ๊บสายโซ่ขาดทันที

ข้อดีเทียบกับกระดาษเซ็นแบบเดิม:

เมื่อวงจบหรือเมื่อต้องการ ระบบออก "ซองหลักฐานปิดผนึก" ที่ใครก็ตรวจความถูกต้องเองได้ที่หน้า /verify โดยไม่ต้องเชื่อใจ Peershare (trustless) อยากเข้าใจว่ามันตรวจยังไง อ่านที่ ตรวจสอบซองหลักฐานวงแชร์ด้วยตัวเอง /verify ทำงานยังไง

ย้ำให้ชัด Peershare เป็น "คนกลางผู้เก็บหลักฐาน" เท่านั้น ไม่ถือเงิน ไม่ตัดสินข้อพิพาท ไม่เป็นคู่สัญญา หน้าที่คือเก็บบันทึกให้แก้ย้อนหลังไม่ได้ ส่วนการตกลงและเล่นยังเป็นเรื่องระหว่างท้าวกับลูกแชร์เหมือนเดิม

ข้อควรระวังตามกฎหมาย

วงแชร์เล่นได้ถูกกฎหมายภายใต้ พ.ร.บ. การเล่นแชร์ พ.ศ. 2534 แต่มีกรอบที่ควรรู้ก่อนเขียนสัญญา:

• วงไม่เกิน 30 คน ต่อวง
• เงินต่องวดรวมไม่เกิน 300,000 บาท
• คนเป็นนายวง (ท้าว) ในเวลาเดียวกันไม่ควรเกิน 3 วง

Peershare มีระบบตรวจกฎพวกนี้อัตโนมัติตอนตั้งวง เพื่อช่วยเตือนไม่ให้เผลอตั้งวงเกินกรอบ รายละเอียดข้อกฎหมายฉบับเข้าใจง่ายอ่านได้ที่ พ.ร.บ. การเล่นแชร์ 2534 ฉบับคนเล่นแชร์

หมายเหตุ (สำคัญ): บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี และไม่ฟันธงผลของข้อพิพาทหรือคดีใดๆ หากมีกรณีเฉพาะตัว ควรปรึกษาผู้รู้ด้านกฎหมายโดยตรง

FAQ

ถาม: สัญญาเล่นแชร์ต้องเขียนเป็นทางการแบบกฎหมายไหม? ไม่จำเป็น เขียนภาษาคนเล่นแชร์ธรรมดาก็ใช้ได้ ขอแค่ครบ 7 เรื่องหลัก (คน เงิน วัน วิธีเปีย ดอก ค่าปรับ และกรณีเบี้ยว) สิ่งที่สำคัญกว่าคำสวยคือ "ชัด" และ "ทุกคนเห็นตรงกัน"

ถาม: ถ้าเล่นกันในไลน์กลุ่ม ต้องมีสัญญาอีกไหม? ควรมี เพราะแชตในไลน์เลื่อนหายและหาย้อนหลังยาก การมีกติกาวงแชร์เขียนรวมไว้ที่เดียว หรือบันทึกในระบบที่แก้ย้อนหลังไม่ได้ ช่วยให้ทุกคนเปิดดูข้อตกลงเดิมได้ตลอด ไม่ต้องเลื่อนหาแชตเก่า

ถาม: ค่าปรับจ่ายช้าควรตั้งเท่าไหร่? ไม่มีตัวเลขตายตัว ขึ้นกับขนาดวง แต่หลักคือ "พอให้คนไม่อยากช้า แต่ไม่โหดจนเป็นภาระ" และต้องเขียนให้ชัดตั้งแต่ต้นวง รายละเอียดวิธีคิดดูที่ คู่มือเบี้ยวแชร์/จ่ายช้า

ถาม: สัญญาในแอปกับกระดาษเซ็น อันไหนดีกว่า? กระดาษเซ็นใช้ได้ แต่หายและแก้ทีหลังได้ ส่วนการบันทึกในระบบที่ล็อกไม่ให้แก้ย้อนหลังจะตรวจสอบเองได้และไม่หาย เลือกแบบที่ทุกคนในวงสบายใจ จะใช้ทั้งสองอย่างคู่กันก็ได้

พร้อมตั้งวงแบบมีกติกาครบตั้งแต่วันแรก

ถ้าไม่อยากมานั่งเขียนสัญญาเองทีละข้อแล้วลุ้นว่าจะลืมอะไรไหม ลองตั้งวงบน Peershare ระบบจะให้กรอกกติกาวง (จำนวนมือ เงินต่องวด วิธีเปีย ดอก ค่าปรับ) เป็นขั้นตอน ตรวจกรอบกฎหมายให้อัตโนมัติ และบันทึกทุกงวดแบบแก้ย้อนหลังไม่ได้ พร้อมออกซองหลักฐานที่ตรวจเองได้

อยากดูภาพรวมการเริ่มต้นก่อน อ่าน วิธีตั้งวงแชร์ตั้งแต่ต้น หรือถ้าเป็นท้าวที่อยากคุมวงให้อยู่หมัด ดู วิธีเป็นท้าวแชร์มืออาชีพ

ตั้งวง — ฟรี กรอกกติกาครบในไม่กี่นาที พร้อมหลักฐานที่แก้ย้อนหลังไม่ได้